Nel, zot geweld & rolmodel

Eind deze maand verschijnt NEL, een zot geweld. Met die graphic novel brengen Lies Van Gasse en Peter Theunynck het levensverhaal van de vrouw, het model en de muze van Rik Wouters in beeld. Op zondag 22 mei stellen ze hun boek in avant-première voor. Het KMSKA mag 20 vrijkaarten uitdelen en dat doen we met plezier. Al leggen we de auteurs graag eerst enkele vragen voor.   

Wat is er zo bijzonder aan Nel?

Peter Theunynck: “Meestal blijven kunstenaarsvrouwen op de achtergrond. Maar sommigen zijn heel flamboyant. Ik denk dan aan Dora Maar, de vrouw en muze van Picasso. Nel was een gelijkaardig figuur. Ze voelde zich enorm aangesproken door de artistieke wereld, maar had zelf geen artistiek talent. Ze had de ogen en handen van Rik Wouters nodig. Ze werden het verlengde van die van haar. Andersom was Nel ook heel belangrijk voor Rik. Ze speelde de hoofdrol in zijn kunstenaarsbestaan. Ons boek stopt op het moment dat hij sterft. Als zijn camera haar niet meer registreert, bestaat ze niet meer.”

Lies, jij brengt Nel nu in beeld en neemt daarmee de taak van Rik Wouters over. Een uitdaging?  

Lies Van Gasse: “Absoluut! Dat is één van de redenen waarom dit project mij zo aansprak. Ik ben een groot bewonderaar van Rik Wouters. Vooral dan van zijn schetsen die heel levendig zijn. Hij had een heel moderne, eigen stijl. Heel tof om daarmee in dialoog te gaan. Wat ik boeiend vond is dat je Nel altijd van haar mooiste kant ziet in het werk van Rik. Als je kijkt naar de weinige foto’s die er van haar zijn, zie je dat Rik haar op een heel liefdevolle manier portretteert. Ik mocht ook haar kleine kantjes tonen: ze was onberekenbaar, ze deed haar eigen ding  – we gaan ervan uit dat ze ooit iets heeft gehad met Simon Lévy – en soms kwam ze heel arrogant over. Zo wordt Nel bij ons een vol karakter, een personage met veel kanten en geen geïdealiseerd model.”

Nel, een zot geweld. Illustratie Lies Van Gasse

Nel, een zot geweld. Illustratie Lies Van Gasse

Hoe hebben Nel en Rik elkaar ontmoet?

Peter: “Zij werkte al typiste in een winkel met schrijfmachines. Ze was een jaar of 16. Omdat ze te veel gedichten overtikte, werd ze al snel aan de deur gezet. Een handelsvertegenwoordiger had dat gehoord en nam haar mee naar het artiestenatelier van Edgar Tytgat in Brussel. Daar kwam een clubje van kunstenaars bijeen die ’s avonds naar de academie gingen. Nel mocht met hen mee. Op een zekere dag ontmoette ze daar een knappe blonde jongen met blauwe ogen. Ze voelde zich meteen tot hem aangetrokken. Al snel nodigde Rik haar uit voor een wandeling ‘op den buiten’ . Van het een kwam het ander. Hij vroeg haar om te poseren. Daarna vroeg hij haar om naakt te poseren. Ze gaf zich snel aan hem bloot.”

"Nel speelde de hoofdrol in het kunstenaarsbestaan van Rik Wouters. Ons boek stopt op het moment dat hij sterft. Als zijn camera haar niet meer registreert, bestaat ze niet meer."

– Peter Theunynck

Cover Nel, een zot geweld. Illustratie Lies Van Gasse

 

Wat is jullie favoriete voorstelling van Nel door Rik Wouters?

Peter: “Het Zotte geweld heeft een centrale plaats in ons boek. Je moet maar eens proberen om te gaan staan zoals Nel. Dat hou je geen seconde vol. Ook daar hebben wij een geïdealiseerd beeld van. Poseren voor een kunstenaar, het is een hard leven. Nel moest soms urenlang in de kou op een zolder in de meest onmogelijke poses gaan staan. Daar werd ze gek van en dan wou ze weg. Ze gooide de deur dicht en was ze voor een paar dagen naar Parijs. Af en toe moest ze lucht hebben.”

Lies: “Ik hou meer van zijn werk als schilder en tekenaar. Ik vind het daarbij mooi dat hij het hele kleine in beeld brengt. Die portretten van Nel als ze aan het lezen is of die schetsjes als ze zich wast of buiten de was op hangt. Dat zijn futiele gebeurtenissen. Zo mooi dat hij de dynamiek van de beweging in die kleine scènes in beeld brengt.”

Rik Wouters stierf 100 jaar geleden. Meteen de aanleiding voor jullie boek. Is het verhaal van Nel een eeuw na datum nog relevant?  

Lies: “Als je alle aspecten van haar verhaal bij elkaar legt, zie je dat ze nog steeds een rolmodel is. Ze stuurde Rik, ze nam de dingen in handen. Ze organiseerde haar leven op een manier die niet klassiek was en leefde niet zoals er van haar verwacht werd. Ik vind dat mooi en ook vandaag nog actueel.”

Peter: “Ze was een meisje uit een lagere sociale klasse die hogerop wou en tegen de clichés van ‘de vrouw aan de haard’ in ging. Op een bepaald moment liep ze met de schilderijen van Rik onder de arm naar galeries om dat werk van haar man verkocht te krijgen. Ons boek is dus ergens ook een feministisch manifest van een vrouw die vrij beschikt over haar leven en haar lichaam. Van een vrouw die zegt: ‘Ik ben daar de baas over. Ik doe daarmee wat ik wil.’ Ze stelde haar leven voor een groot deel ten dienste van Rik. Maar altijd met een eigen agenda, zodat zij er op één of andere manier ook beter van werd. Zo heeft ze haar plek in de geschiedenis kunnen verzekeren, als topmodel van iemand die haar constant registreren wou.”

Zot geweld / Dwaze Maagd

Vanaf 26 augustus tot en met 11 december 2016  kan je in het Hof van Buysleden in Mechelen de expo Zot Geweld/Dwaze Maagd bezoeken.

Win tickets

De graphic novel Nel, een zot geweld verschijnt eind mei bij uitgeverij Wereldbibliotheek en wordt in avant-première voorgesteld op zondag 22 mei 2016 in Zaventem. Peter Theunynck vertelt en Lies Van Gasse tekent live op het podium. Het museum mag 20 vrijkaarten weggeven voor deze voorstelling. Reserveren kan via info@kwartcirkel.be. De eerste 20 gasten die een mail versturen met de vermelding ‘vrijkaart KMSKA’ kunnen de voorstelling gratis bijwonen.