5 KMSKA-topstukken in Europa

Wanderlust? Ook onze kunstwerken kennen die drang. Gevolg? Onze belangrijkste werken pronken momenteel in toonaangevende musea in binnen- en buitenland. Kan je niet wachten op de heropening om de collectie te bewonderen? Boek een citytrip en zoek hen op! Vijf bestemmingen, vijf topwerken.

1. Amsterdam: De intrige, James Ensor

Schilderij De intrige van James Ensor - KMSKA

Shoppen, fietsen, architectuur, musea … Voor wie graag van meerdere ‘walletjes’ eet, is Amsterdam een must. Zeker nu het Rijksmuseum haar collectie heeft aangevuld met echte topstukken. Zoals De intrige van James Ensor. Een groot werk. Anderhalve meter breed. Toch barsten de figuren bijna uit de ruimte. Ze zijn intens aanwezig. Niet te negeren.

De raadselachtige titel geeft een extra dimensie aan de al ongemakkelijke sfeer. En wat betekenen die maskers nu? Ensor schildert geen mensen met een masker op. Hij maakt er als eerste echte maskerwezens van, figuren van wie het masker de ware aard toont. Onthullend!

De intrige in het Rijksmuseum
Nog tot 1 juli 2019

2. Londen: Heilige Barbara van Nicomedië, Jan van Eyck

Heilige Barbara van Nicomedië van Jan van Eyck - KMSKA

Los je graag raadsels op? Dan is mysterieus Londen the place to be. Meer bepaald The National Gallery. Daar stelt de Heilige Barbara van Nicomedië haar onderzoekers nog altijd voor raadsels.

Is het een ondertekening voor een schilderij dat nooit af raakte? Is het de eerste zelfstandige tekening ooit? Over het onderwerp is er alvast geen twijfel. Als een Rapunzel werd Barbara opgesloten in een toren door haar vader, een Syrische edelman. Laat hij haar toch even buiten, bekeert het rebelse wicht zich tot het christendom. Vader en dochter staan lijnrecht tegenover elkaar. Folteren helpt niet, want ’s nachts genezen Barbara’s wonden vanzelf. Dan maar onthoofden. Die radicalere oplossing werkt wel, maar vader krijgt daarop een bliksemschicht op het hoofd.

Van Eyck toont niets van het geweld. Hij laat Barbara onverstoorbaar in een gebedenboek bladeren. Ze trekt zich niets aan van de toren die achter haar groeit en de krioelende massa die hem bouwt. Een momentje voor zichzelf. Maar waarom toont Van Eyck een bouwwerf?

Heilige Barbara van Nicomedië in The National Gallery
Nog tot 15 juli 2019

3. Wenen: Venus Frigida, Peter Paul Rubens

Schilderij Venus Frigida van Peter Paul Rubens - KMSKA

Magistrale gebouwen, klassieke muziek en opera. Wenen is meesterlijk. Daar kan nog een portie bij, dacht het KMSKA. En ziedaar: de Venus frigida pronkt er nu in het Kunsthistorisches Museum (KHM). Niet toevallig. Het KHM restaureerde het werk en mocht het in ruil tentoonstellen in een expo rond Rubens én … het nog wat langer houden.

Wienerschnitzel, Sachertorte … In Wenen is er aan lekker eten geen gebrek. Al is dat op dit schilderij net het probleem. ‘Zonder brood en wijn is er geen liefde’, zegt de spreuk die Rubens hier verbeeldt. In dit geval: krijgt de liefde kou. Venus en Amor zitten voelbaar te rillen op het paneel. Amor kruipt dicht tegen zijn moeder en probeert zich wat te warmen aan het dunne doekje dat ze vasthoudt.

De brede naakte rug van Venus is voor Rubens een goede gelegenheid om zijn kunnen te tonen. Met breed penseel mengt hij rood, oranje, geel en blauw tot een gladde, verkleumde huidtint. Moeder en zoon gaan zodanig op in hun lijden, dat ze de sater achter hen niet opmerken. Komt hij hen redden met zijn gevulde hoorn of alleen maar plagen?

Venus frigida in het Kunsthistorisches Museum
Tot heropening KMSKA

4. Luxemburg: Bewening van Christus, Anthony van Dyck

Schilderij Bewening van Christus van Anthony van Dyck - KMSKA

Weg van de platgetreden paden? Doe eens een dagje Luxemburg! De hoofdstad van het gelijknamige groothertogdom heeft heel wat verborgen schatten. Sommige daarvan zijn tijdelijk gebundeld in een unieke expositie. Samen met het MNHA creëerde het KMSKA Drama and Tenderness. Deze expo verzamelt de top van de Vlaamse, Spaanse en Italiaanse barok. Dat knettert behoorlijk.

Anthony van Dyck wijdde zich alvast met verve aan het drama van de expotitel. De net gestorven Jezus ligt uitgestrekt over de hele breedte van het doek. Dat maakt hem bijna levensgroot en heel tastbaar. Toch leek Van Dyck wat te twijfelen over de toon die hij moest aanslaan. Maria gaat nog wel op in haar verdriet. Maar tegenover haar maakt Johannes de Doper een droge analyse van één van Jezus’ wonden. Twee engelen reageren met ingetogen engelenverdriet. Ondanks het intieme karakter blijft het geheel koel en somber. En wat te denken van de mistwolk die één van de engelen bijna opslokt?

Drama and Tenderness; Flemish, Spanish and Italian Art of the Baroque
MNHA (Musée National d’Histoire et d’Art Luxembourg)
Nog tot 1 juli 2019

5. Oostende: Het burgersalon, James Ensor

Zin in een korte verplaatsing? Trek nog eens naar de Belgische kust. Mu.ZEE in Oostende toont momenteel de mooiste Ensors van het KMSKA. En dat zijn er wel wat: het KMSKA heeft de grootste Ensorcollectie ter wereld! Tien jaar lang reisden de werken de wereld rond. Dat je ze vandaag zo dichtbij kan zien, is dus uitzonderlijk.

In Mu.ZEE tonen we landschappen, stillevens en maskers. Jonge vrouwen en hun bezigheden. Dat kan zijn: op bezoek gaan bij tante. Zoals in Het Burgersalon. Na de recente restauratie in 2018 geniet je weer volop van elke verftoets die Ensor plaatste. Dankzij de steun van de Nationale Loterij is het topwerk nu ook in absolute topconditie.

Dromen van parelmoer. De Ensor-verzameling van het KMSKA in Oostende
Mu.ZEE
Nog tot 16 juni 2019


Op de hoogte blijven van onze reizende kunstwerken? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en mis niets!